Priest-King ………
ఫొటోలో కనిపించే “పూజారి రాజు” అనే శిల్పం సింధు లోయ నాగరికత కి చెందిన అత్యంత ప్రసిద్ధ, చారిత్రాత్మక శిల్పం. క్రీస్తుపూర్వం 2000 నాటి ఈ శిల్పం 1927లో మొహంజొదారో త్రవ్వకాల్లో లభించింది.
ఈ శిల్పాన్ని స్టీటైట్ అనే ఒక రకమైన మెత్తని సబ్బురాతితో చెక్కారు.ఇది కేవలం 17.5 సెంటీమీటర్ల (సుమారు 6.9 అంగుళాలు) ఎత్తు ఉన్న ఒక చిన్న విరిగిన శిల్పం. ఇందులో కేవలం రొమ్ము భాగం వరకు మాత్రమే ఉంటుంది.
ఈ చారిత్రాత్మక శిల్పం ప్రస్తుతం పాకిస్తాన్లోని కరాచీలో ఉన్న నేషనల్ మ్యూజియం లో భద్రపరచబడింది.ఈ శిల్పం ఎడమ భుజం మీదుగా, కుడి చంక కిందకు వేసుకున్న ఒక శాలువాను ధరించి ఉంది. ఆ శాలువాపై మూడు రేకుల పువ్వుల (Trefoil Pattern) డిజైన్ చెక్కబడి ఉంది. ఈ డిజైన్ ఆ కాలంలో చాలా ఖరీదైన వస్త్రంగా భావించేవారు.
తలపై ఒక వృత్తాకార ఆభరణం ఉంది. అలాగే కుడి చేతికి ఒక బాజుబంద్ (Armlet) ఉంది.ఇతనికి చక్కగా ట్రిమ్ చేసిన గడ్డం ఉంది, కానీ మీసాలు లేవు. కళ్లు సగం మూసి ఉండి (ధ్యాన ముద్రలో ఉన్నట్లు), పెదవులు కాస్త మందంగా ఉంటాయి.
“పూజారి రాజు” అని ఎందుకు పిలుస్తారు?
ఈ శిల్పానికి బ్రిటీష్ పురావస్తు శాస్త్రవేత్త సర్ జాన్ మార్షల్ ఈ పేరు పెట్టారు. సింధు లోయ ప్రజలకు మెసపటోమియా సంస్కృతితో సంబంధాలు ఉండేవి. మెసపటోమియాలో మతాధికారులే (పూజారులే) రాజులుగా పాలించేవారు.
అదే విధంగా మొహంజొదారోను కూడా ఒక మతాధికారి లేదా పూజారి పాలకుడిగా ఉండి ఉండవచ్చు అనే అంచనాతో దీనిని “పూజారి రాజు” అని పిలిచారు. అయితే, సింధు లోయను నిజంగా రాజులు పాలించారా లేదా అనేది ఇప్పటికీ ఒక రహస్యమే.
ఈ అంశంపై ప్రస్తుతం అంతర్జాతీయంగా, భారతదేశంలో అత్యంత ఆధునిక పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి. ఈజిప్ట్ లేదా మెసపటోమియా నాగరికతలలో రాజుల సమాధులు (పిరమిడ్లు), భారీ ప్యాలెస్లు, రాజుల విగ్రహాలు, పెద్ద సైన్యాలు, ఆయుధాలు దొరికాయి. కానీ, సింధు లోయకు సంబంధించిన హరప్పా, మొహంజొదారో, దొలవీర వంటి నగరాల త్రవ్వకాల్లో ఇప్పటివరకు ఎలాంటి రాజభవనాలు లేదా కోటలు దొరకలేదు.
ఈ పూజారి రాజు శిల్పం నాటి సింధు లోయ ప్రజల వస్త్రధారణ, శిల్పకళా నైపుణ్యం, ఆభరణాల తయారీ, వారి సామాజిక హోదాను అర్థం చేసుకోవడానికి ఒక సజీవ సాక్ష్యంగా నిలిచింది.
