A spiritual journey……..
సింహాచల గిరి ప్రదక్షిణ విశాఖపట్నంలోని ప్రసిద్ధ పుణ్యక్షేత్రమైన శ్రీ వరాహ లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి (సింహాద్రి అప్పన్న) కొండ చుట్టూ భక్తులు చేసే ఆధ్యాత్మిక పాదయాత్ర. ప్రతి ఏటా ఆషాఢ పౌర్ణమి (గురు పౌర్ణమి) పర్వదినాన్ని పురస్కరించుకుని ఈ మహోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తారు.
తమిళనాడు లో ‘అరుణాచల గిరి ప్రదక్షిణ’ ఎంత విశిష్టమైనదో, ఆంధ్రప్రదేశ్లో ‘సింహగిరి ప్రదక్షిణ’ అంతటి ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకుంది.సింహగిరి చుట్టూ ఒక్కసారి కాలినడకన ప్రదక్షిణ చేస్తే, సమస్త భూమండలాన్ని చుట్టివచ్చినంత పవిత్ర ఫలితం దక్కుతుందని భక్తుల బలమైన నమ్మకం.
ఈ కొండపై ముక్కోటి దేవతలు, సిద్ధులు, మహర్షులు అదృశ్య రూపంలో నివసిస్తారని, అందువల్ల ఈ గిరిని చుట్టడం ద్వారా వారందరి ఆశీస్సులు లభిస్తాయని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. భక్తులు సుమారు 32 కిలోమీటర్ల మేర సింహగిరి కొండ చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేయాలి.
సింహాచలం కొండ కింద ఉన్న ‘తొలిపావంచా’ (మొదటి మెట్టు) వద్ద కొబ్బరికాయ కొట్టి యాత్ర ప్రారంభిస్తారు.
అక్కడి నుంచి → అడవివరం → హనుమంతువాక → అప్పుఘర్ → సీతమ్మధార → మాధవధార → ఎన్ఏడీ జంక్షన్ → గోపాలపట్నం → ప్రహ్లాదపురం మీదుగా తిరిగి తొలి పావంచాకు చేరుకుంటారు.
గిరి ప్రదక్షిణ మార్గంలో వచ్చే అప్పుఘర్ సముద్ర తీరం వద్ద భక్తులు పవిత్ర స్నానాలు ఆచరిస్తారు. సముద్రుడిని నరసింహ స్వామికి మామగారిగా భావిస్తారు (లక్ష్మీదేవి సముద్ర పుత్రిక కావడంతో). కాబట్టి ఇక్కడ స్నానం చేసి స్వామివారిని స్మరిస్తూ ముందుకు సాగడం వల్ల సర్వపాపాలు తొలగిపోతాయని నమ్ముతారు.
సింహాచల అప్పన్న విగ్రహం సంవత్సరమంతా దట్టమైన చందన లేపనంతో కప్పబడి ఒక లింగాకృతిలో దర్శనమిస్తుంది (కేవలం అక్షయ తృతీయ నాడు తప్ప). స్వామివారిలోని ఉగ్రరూపాన్ని చల్లబరచడానికి ఈ చందనం పూస్తారు.
అటువంటి అత్యంత శక్తివంతమైన, చల్లబడిన సింహగిరి చుట్టూ ఆషాఢ మాసపు చల్లని పౌర్ణమి రాత్రి ప్రదక్షిణ చేయడం వల్ల శారీరక రుగ్మతలు తొలగి, మనసు ప్రశాంతంగా మారుతుందని భక్తుల నమ్మకం.
ఈ సుదీర్ఘ యాత్రలో ‘గోవిందా.. నరసింహా..’ అంటూ భజనలు చేస్తూ నడుస్తారు. ఈ కఠినమైన ఆధ్యాత్మిక తపస్సు వల్ల కుటుంబంలో శాంతి, ఆయురారోగ్యాలు సిద్ధిస్తాయి.అప్పుల బాధలు, శత్రు భయాలు, నెగటివ్ ఎనర్జీ నుండి విముక్తి లభిస్తుంది.అహంకారం నశించి, భగవంతునికి సంపూర్ణ శరణాగతి చెందే తత్వం అలవడుతుందని భక్తులు నమ్మకం.
ఈ ఉత్సవంలో కులమతాల భేదం లేకుండా లక్షలాది మంది ( 4 నుండి 5 లక్షల మంది) భక్తులు ఒకే దారిలో నడుస్తారు. మార్గమధ్యంలో వందలాది స్వచ్ఛంద సంస్థలు, స్థానిక ముస్లిం, క్రైస్తవ సోదరులు సైతం భక్తులకు ఉచితంగా మంచినీరు, మజ్జిగ, పులిహోర ప్రసాదాలు పంపిణీ చేస్తూ మతసామరస్యానికి పెద్ద పీట వేస్తారు. ప్రదక్షిణ ముగిసిన మరుసటి రోజు (పౌర్ణమి నాడు) భక్తులు కొండపైకి వెళ్లి స్వామివారిని దర్శించుకోవడంతో ఈ మహా యాత్ర ముగుస్తుంది.
ఇక సింహాచల గిరి ప్రదక్షిణ ఎప్పటి నుండి ప్రారంభమైంది అనే దానికి సంబంధించి నిర్దిష్టమైన సంవత్సరం లేదా ఖచ్చితమైన చారిత్రక రికార్డులు లేవు.ఆధ్యాత్మిక నమ్మకాల ప్రకారం, ఈ యాత్ర కృతయుగం నుండి కొనసాగుతోంది. హిరణ్యకశిపుడి నుండి తనను రక్షించుకున్న తర్వాత భక్త ప్రహ్లాదుడు స్వయంగా ఈ కొండ చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేసి స్వామివారిని ఆరాధించాడని పురాణాలు చెబుతున్నాయి.
సింహాచలం ఆలయానికి సుదీర్ఘమైన చరిత్ర ఉంది. ప్రస్తుతమున్న రాతి ఆలయాన్ని 13వ శతాబ్దంలో తూర్పు గంగ వంశానికి చెందిన మొదటి నరసింహదేవ రాజు నిర్మించారు. అంతకుముందు 11వ శతాబ్దం నుండే చోళ రాజులు, గజపతి రాజులు, తదుపరి కాలంలో శ్రీకృష్ణదేవరాయలు వంటి చక్రవర్తులు ఈ క్షేత్రాన్ని దర్శించుకున్నట్లు ఇక్కడి శాసనాల ద్వారా తెలుస్తోంది.
ఆయా కాలాల్లోనే స్థానిక భక్తులు, మునులు విశేష పర్వదినాల్లో (ముఖ్యంగా ఆషాఢ పౌర్ణమి నాడు) కొండ చుట్టూ కాలినడకన తిరిగే ఆచారం ఉండేదని చరిత్రకారులు భావిస్తారు.పూర్వ కాలంలో కేవలం స్థానిక గ్రామస్థులు, కొద్దిమంది సాధువులు మాత్రమే చిన్న చిన్న గుంపులుగా ఈ గిరి ప్రదక్షిణ చేసేవారు.
కానీ, గత 30- 40 సంవత్సరాలుగా రవాణా సౌకర్యాలు పెరగడం, విశాఖపట్నం నగరం విస్తరించడంతో ఈ యాత్ర ఒక విరాట్ స్వరూపాన్ని సంతరించుకుంది. భక్తుల రద్దీ విపరీతంగా పెరగడంతో, గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా సింహాచలం దేవస్థానం బోర్డు, విశాఖ జిల్లా యంత్రాంగం ఈ యాత్రను అధికారికంగా స్వీకరించి, స్వామివారి పూల రథాన్ని (పుష్పరథం) తొలిపావంచా నుండి నడిపించడం ప్రారంభించాయి.
ప్రస్తుతం ఈ 32 కిలోమీటర్ల మహా యాత్ర కేవలం ఉత్తరాంధ్రకే పరిమితం కాకుండా ఒడిశా, తెలంగాణ, కర్ణాటక రాష్ట్రాల నుండి కూడా 5 నుండి 6 లక్షల మంది భక్తులు పాల్గొనే అంతటి అతిపెద్ద వార్షిక ఆధ్యాత్మిక ఉత్సవంగా రూపాంతరం చెందింది.ఈ ఏడాది జూలై 28, 29 తేదీల్లో ఈ గిరి ప్రదక్షిణ జరుగుతున్నది.
మిగతా రోజుల్లో కూడా గిరి ప్రదక్షిణ చేయవచ్చు. సింహాచల క్షేత్ర మహత్యం ప్రకారం, సంవత్సరంలో ఏ రోజైనా, ఏ సమయమైనా కొండ చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేయడానికి ఎలాంటి నిషేధం లేదు. స్థానిక భక్తులు, సాధువులు చాలా మంది తమ మొక్కుబడులు తీర్చుకోవడానికి లేదా శారీరక, ఆధ్యాత్మిక దృఢత్వం కోసం సాధారణ రోజుల్లో కూడా ఈ 32 కిలోమీటర్ల యాత్రను కాలినడకన పూర్తి చేస్తుంటారు.
ఆషాఢ పౌర్ణమి లాగే ప్రతి నెల వచ్చే పౌర్ణమి రాత్రి పూట వాతావరణం చల్లగా ఉంటుంది.. కాబట్టి భక్తులు నడవడానికి ఆసక్తి చూపిస్తారు.కార్తీక,ధనుర్మాసాలలో ఉదయం వేళల్లో గిరి ప్రదక్షిణ చేయడం విశేష ఫలితాన్ని ఇస్తుందని నమ్ముతారు.ఆషాఢ పౌర్ణమి నాడు జరిగే అధికారిక ఉత్సవంలో ప్రభుత్వం, స్వచ్ఛంద సంస్థలు భారీ ఏర్పాట్లు చేస్తాయి. ఉత్సవం రోజున ఆ 32 కిలోమీటర్ల రూట్లో వాహనాలను దారి మళ్లిస్తారు.
కానీ సాధారణ రోజుల్లో సిటీ ట్రాఫిక్, ఆర్టీసీ బస్సులు, భారీ వాహనాల మధ్యలోనే (ఫుట్పాత్లపై) జాగ్రత్తగా నడవాల్సి ఉంటుంది.దారిపొడవునా ఉచిత మంచినీరు, మజ్జిగ, వైద్య శిబిరాలు, అన్నదానాలు ఉండవు. నీళ్ల బాటిల్, అవసరమైన వస్తువులు తీసుకెళ్లాలి.
సాధారణ రోజుల్లో అర్ధరాత్రి వేళల్లో ఒంటరిగా ఈ రూట్లో నడవడం అంత సురక్షితం కాదు (ముఖ్యంగా అడవివరం, మాధవధార వంటి కొండ అంచు ప్రాంతాలలో). పగటిపూట లేదా తెల్లవారుజామున ప్రారంభించడం మంచిది.
