ఏపీ లో ట్రాఫికింగ్ కేసులు పెరుగుతున్నాయా ?

Ram Mohan Nimmaraju…………….
(Secretary – HELP Organization)

దేశం ఎదుర్కొంటున్న అత్యంత తీవ్రమైన మానవ హక్కుల సమస్యల్లో మానవ అక్రమ రవాణా (హ్యూమన్ ట్రాఫికింగ్) ఒకటిగా మారుతోంది. ముఖ్యంగా మహిళలు, చిన్నారులు, ఆర్థికంగా వెనుకబడిన వర్గాలు అక్రమ ముఠాల బారిన పడుతున్నారు.

తాజాగా విడుదలైన NCRB “క్రైమ్ ఇన్ ఇండియా 2024” గణాంకాలు ఆంధ్రప్రదేశ్ పరిస్థితిని తెలియ జేస్తున్నాయి. ప్రస్తుతం దేశంలో మానవ అక్రమ రవాణా ప్రభావిత రాష్ట్రాల్లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రముఖ స్థానంలో నిలిచింది.

NCRB 2024 మానవ అక్రమ రవాణా విభాగం ప్రకారం, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 2024 సంవత్సరంలో మొత్తం 159 మానవ అక్రమ రవాణా కేసులు నమోదయ్యాయి. తెలంగాణ, మహారాష్ట్ర తర్వాత దేశంలో మూడో స్థానంలో AP నిలిచింది. దేశవ్యాప్తంగా నమోదైన మొత్తం ట్రాఫికింగ్ కేసుల్లో సుమారు 7.45 శాతం కేసులు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో నమోదయ్యాయి.

లక్ష జనాభాకు 0.3 ట్రాఫికింగ్ నేర రేటు నమోదవగా, జాతీయ సగటు 0.2 మాత్రమే ఉండటం రాష్ట్రంలో ఈ సమస్య తీవ్రతను స్పష్టంగా చూపిస్తోంది. 2023తో పోల్చితే 2024లో దాదాపు అన్ని విభాగాల్లో ట్రాఫికింగ్ నేరాలు గణనీయంగా పెరిగాయి. నమోదైన కేసులు 2023లో 120 ఉండగా, 2024లో 159కి పెరిగాయి. అంటే 32.5 శాతం వృద్ధి నమోదైంది.

నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం ఇది ఒకవైపు ట్రాఫికింగ్ ముఠాల విస్తరణను సూచిస్తుండగా, మరోవైపు పోలీసుల గుర్తింపు, కేసుల నమోదు వ్యవస్థలు మెరుగుపడినట్లు కూడా తెలియజేస్తోంది. ప్రజల్లో అవగాహన పెరగడం, యాంటీ హ్యూమన్ ట్రాఫికింగ్ యూనిట్లు (AHTUs) చురుకుదనం, పోలీసుల కఠిన చర్యలు కూడా కేసుల పెరుగుదలకు కారణమయ్యాయని భావించవచ్చు. 

అత్యంత ఆందోళనకర అంశం బాధితుల సంఖ్యలో భారీ పెరుగుదల. 2023లో 209 మంది బాధితులు గుర్తించబడగా, 2024లో ఈ సంఖ్య 313కి చేరింది. వీరిలో మహిళలే అత్యధికంగా ఉన్నారు. చిన్నారుల సంఖ్య కూడా పెరగడం వల్ల, అవగాహన కార్యక్రమాలు కొనసాగుతున్నప్పటికీ పిల్లలు ఇంకా తీవ్రమైన ప్రమాదంలోనే ఉన్నారని స్పష్టమవుతోంది.

ముఖ్యంగా మహిళలు, బాలికలను వ్యాపార లైంగిక దోపిడీ, ఇతర దుర్వినియోగాల కోసం ట్రాఫికింగ్ ముఠాలు లక్ష్యంగా చేసుకుంటున్నట్లు గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి.ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో మానవ అక్రమ రవాణాలోవ్యాపార లైంగిక దోపిడీ ఎక్కువగా ఉంది. లైంగిక దోపిడీకి సంబంధించిన కేసులు 2023లో 149 ఉండగా, 2024లో 279కి పెరిగాయి. ఇది వ్యవస్థీకృత వ్యభిచార ముఠాల ప్రభావం పెరుగుదల ను  సూచిస్తోంది.

2023లో బలవంతపు కార్మిక వ్యవస్థకు సంబంధించిన కేసులు లేకపోయినా, 2024లో 22 మంది బాధితులు గుర్తించబడ్డారు. మరోవైపు బలవంతపు వివాహాలు, భిక్షాటనకు సంబంధించిన కేసులు తగ్గుముఖం పట్టాయి. ఈ మార్పులు ట్రాఫికింగ్ ముఠాలు సమాజంలోని ఆర్థిక, సామాజిక బలహీనతలను బట్టి తమ కార్యకలాపాలను మార్చుకుంటున్నట్లు తెలియజేస్తున్నాయి.

ఇదే సమయంలో, పోలీసులు, యాంటీ హ్యూమన్ ట్రాఫికింగ్ యూనిట్లు చేపట్టిన రక్షణ చర్యలు 2024లో గణనీయంగా మెరుగయ్యాయి. రక్షించబడిన బాధితుల సంఖ్య 2023లో 201 ఉండగా, 2024లో 314కి పెరిగింది. ఇది గుర్తించబడిన బాధితుల సంఖ్యకు దాదాపు సమానంగా ఉంది. అధికారులు దీనిని చట్ట అమలు సంస్థల సమర్థవంతమైన చర్యలకు నిదర్శనంగా చెబుతున్నారు.

అయితే సామాజిక కార్యకర్తలు మాత్రం పెరుగుతున్న రక్షణ చర్యలు రాష్ట్రాల మధ్య విస్తరించి ఉన్న పెద్ద ముఠాల ఉనికిని కూడా సూచిస్తున్నాయని హెచ్చరిస్తున్నారు.ఇమోరల్ ట్రాఫిక్ ప్రివెన్షన్ యాక్ట్ (ITPA) కింద నమోదైన కేసులు కూడా భారీగా పెరిగాయి.

2023లో 68 కేసులు నమోదవగా, 2024లో 119 కేసులు నమోదయ్యాయి. అదే విధంగా ఈ చట్టం కింద రక్షించబడిన బాధితుల సంఖ్య 84 నుంచి 165కి దాదాపు రెట్టింపు అయింది. ఇది వ్యభిచారానికి అనుబంధమైన ట్రాఫికింగ్ ముఠాలపై పోలీసులు ఎక్కువ దృష్టి సారిస్తున్నారని సూచిస్తోంది. రాష్ట్రంలో పనిచేస్తున్న ప్రత్యేక యాంటీ ట్రాఫికింగ్ యూనిట్ల చర్యలు మరింత చురుకుగా మారినట్లు కూడా ఇది తెలియజేస్తోంది.

చట్ట అమలు చర్యలు పెరిగినప్పటికీ, న్యాయవ్యవస్థ ఫలితాలు మాత్రం తీవ్ర బలహీనతలను బయటపెడుతున్నాయి. అరెస్టుల సంఖ్య దాదాపు స్థిరంగానే ఉంది. 2023లో 623 మంది అరెస్టు కాగా, 2024లో 624 మంది అరెస్టయ్యారు. శిక్షలు పొందిన వారి సంఖ్య ఎనిమిది నుంచి పన్నెండుకు మాత్రమే పెరిగింది. కానీ నిర్దోషులుగా విడుదలైన వారి సంఖ్య అధికంగానే కొనసాగుతోంది.

ఇది దర్యాప్తు నాణ్యత, సాక్ష్యాల సేకరణ, ప్రాసిక్యూషన్ మద్దతు, సాక్షుల రక్షణ వ్యవస్థల్లో తీవ్రమైన లోపాలను సూచిస్తోంది.NCRB విశ్లేషణలో అత్యంత ఆందోళనకర అంశం శిక్షల శాతం తీవ్రంగా పడిపోవడం. 2024లో పోలీసులు 100 శాతం చార్జ్‌షీట్ దాఖలు చేసినప్పటికీ, శిక్షల శాతం 2023లో 20.3 శాతం ఉండగా, 2024లో కేవలం 2.4 శాతానికి పడిపోయింది.

న్యాయ ప్రక్రియలో జాప్యాలు, సాక్షులు వెనక్కి తగ్గడం, విభాగాల మధ్య సమన్వయం లోపించడం, బాధితుల రక్షణ వ్యవస్థలు బలహీనంగా ఉండటం వల్ల ట్రాఫికింగ్ నేరస్తులపై సమర్థవంతమైన శిక్షలు అమలు కావడం లేదని నిపుణులు చెబుతున్నారు. 

దేశవ్యాప్తంగా కూడా యాంటీ ట్రాఫికింగ్ వ్యవస్థలకు ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది. కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ తన 2024–25 వార్షిక నివేదికలో యాంటీ హ్యూమన్ ట్రాఫికింగ్ యూనిట్ల బలోపేతం, రాష్ట్రాల మధ్య సమన్వయం, సాంకేతిక ఆధారిత పోలీసింగ్, బాధ్యతాయుత వ్యవస్థలు, ఫ్రంట్‌లైన్ సిబ్బందికి శిక్షణ వంటి అంశాలపై దృష్టి సారించింది.

ప్రస్తుతం దేశవ్యాప్తంగా 819 యాంటీ హ్యూమన్ ట్రాఫికింగ్ యూనిట్లు పనిచేస్తున్నాయి. కొన్ని రాష్ట్రాల్లో జిల్లా స్థాయి వరకు పూర్తి విస్తరణ సాధించబడింది. నిర్భయ నిధుల ద్వారా కూడా యాంటీ ట్రాఫికింగ్ మౌలిక సదుపాయాలు బలోపేతం చేయబడ్డాయి.

ట్రాఫికింగ్ బాధితులకు న్యాయం అందించేందుకు పనిచేస్తున్న స్వచ్ఛంద సంస్థలు మాత్రం కేవలం వ్యవస్థలు ఏర్పాటు చేయడం సరిపోదని, అవి సమర్థవంతంగా పనిచేయాలని సూచిస్తున్నాయి. ట్రాఫికింగ్ కేసులు అనేక జిల్లాలు, రాష్ట్రాలకు విస్తరించి ఉండటంతో పోలీసులు, సంక్షేమ శాఖలు, న్యాయ సేవా సంస్థలు, పునరావాస సంస్థలు, స్వచ్ఛంద సంస్థల మధ్య నిరంతర సమన్వయం అవసరమని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

బాధితులతో కమ్యూనికేషన్, దర్యాప్తుల కొనసాగింపు, రాష్ట్రాల మధ్య సమన్వయం, డాక్యుమెంటేషన్, దీర్ఘకాల పునరావాసం వంటి అంశాలు ఇంకా న్యాయ ఫలితాలను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి.మొత్తానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ గణాంకాలు మిశ్రమ చిత్రాన్ని చూపిస్తున్నాయి.

ఒకవైపు కఠిన చర్యలు, పెరిగిన రక్షణ కార్యక్రమాలు, కేసుల గుర్తింపు మెరుగుపడటం సంస్థాగత చురుకుదనాన్ని సూచిస్తుండగా, మరోవైపు పెరుగుతున్న బాధితుల సంఖ్య, విస్తరిస్తున్న లైంగిక దోపిడీ ముఠాలు, పడిపోతున్న శిక్షల శాతం ఈ సమస్య ఇంకా తగ్గు ముఖం పట్టలేదని తెలియ జేస్తుంది.

ఈ గణాంకాలు బలమైన దర్యాప్తులు, బాధితులకు కేంద్రంగా ఉండే రక్షణ వ్యవస్థలు, వేగవంతమైన న్యాయ ప్రక్రియలు, విభాగాల మధ్య సమన్వయం, సమాజ స్థాయిలో నిరంతర అవగాహన కార్యక్రమాల అవసరాన్ని స్పష్టంగా తెలియజేస్తున్నాయి. ఈ వ్యవస్థాత్మక లోపాలను సమగ్రంగా పరిష్కరించకపోతే, మానవ అక్రమ రవాణాపై పోరాటం కేవలం రక్షణ చర్యలకే పరిమితమై, బాధితులకు దీర్ఘకాల న్యాయం అందించడంలో విఫలమయ్యే ప్రమాదం ఉంది.